Spelen om te vertellen. Taal en toneel

In het voorjaar van 2008 verscheen een brochure over een nieuwe werkwijze van taalvorming waarin door middel van drama, literatuur en beeldende kunst kinderen spelenderwijs aan aan hun taal en sociaal emotionele ontwikkeling werken.

Een fragment

Naar aanleiding van een schilderij van Seurat (een tafereel aan het water) praten we met de kinderen over de vraag: wanneer voel je je rustig, op je gemak? We zoeken samen naar de juiste woorden voor dat gevoel. Een jongen oppert: 'Ik voel me fijn op mijn stoel.' Anderen zeggen: 'In mijn bed met mijn voeten tegen het plafond,' of 'in de grote stoel thuis,' of 'in mijn eentje op het plein als ik de bal hoog probeer te houden.' Tot slot zegt een kind: 'Eigenlijk ben je dan steeds op je eigen landje.'
We vinden dat beeld mooi en vragen de kinderen uit groep 4 te spelen dat ze 'op hun eigen landje' zijn. De een gaat voetballen, de ander ligt met de voeten omhoog, weer een ander beeldt uit dat hij leest. Er daalt een diepe rust over de groep terwijl ze spelen.

Je zou deze concentratie kunnen omschrijven als 'bij jezelf blijven'. Door de gezamenlijke brainstorm vooraf heeft iedereen zich een beeld kunnen vormen van datgene wat hij graag wil uitbeelden. Daarna is iedereen verdiept in zijn eigen handeling en zijn eigen gedachten daarbij. Er is (nog) geen interactie binnen het spel van de kinderen. Iedereen is voor zichzelf bezig.
(....)
Wij willen kinderen eerst ruimte en tijd geven om hun eigen beelden en gedachten te benoemen en te spelen, voordat ze overgaan tot samenspel. Hoe vaak gebeurt het niet, dat de meest inventieve, taalvaardige speler de boventoon voert, terwijl een ander met zijn mond vol tanden staat. Dat is geen gebrek aan creativiteit of fantasie bij die ander. De 'stille' speler heeft dan simpelweg nog geen tijd gehad om zich een beeld te vormen van de gegeven situatie. Hij heeft de jas van zijn rol nog niet kunnen passen.
We keren terug naar het schilderij van Seurat en vragen de kinderen in groepjes samen een handeling te verzinnen waarbij ze zich heel rustig voelen. De ideeën vloeien voort uit de vorige (uitbeeld)opdracht. Moeiteloos zetten ze ingetogen scènes neer die het schilderij nog meer kleur geven: dobberen op een bootje in het water, vissen langs de oever, luieren aan de wallenkant met af en toe een praatje.

De brochure Spelen om te vertellen is voor 20 euro te bestellen bij Stichting Taalvorming.
Aan deze brochure is een speciaal scholings- en coachingstraject gekoppeld.