actueeltaalvorming in de praktijktaalvorming en drama
taalvorming en theoriën over onderwijs en taaloverzicht

Drama

Wat zegt je gezicht? (1) Praten en spelen vanuit een renaissance portret

Dromerig
Het detail van het schilderij van Piero della Francesca uit de 15e eeuw roept bij groep 5 veel commotie op. De kinderen zijn het er niet over eens of het een gezicht is van een man of een vrouw. Ook over de gezichtsuitdrukking wordt druk gediscussieerd: Bilal vindt dat de vrouw verdrietig kijkt, Zara kan niet direct de goede omschrijving vinden. Met behulp van de klasgenoten vinden ze het goede woord, niet 'slaperig', maar dromerig'.
In tweetallen spiegelen we elkaars gezichtsuitdrukkingen. Iedereen is hard bezig, er wordt serieus gewerkt maar ook gelachen. Rachida en Erhan moeten eerst steeds heel erg lachen. Maar dat doen ze ook weer na van elkaar. Op een gegeven moment kijkt Erhan boos en dan komt er een hele serie verschillende gezichtsuitdrukkingen, die gespiegeld worden.


Spiegelbeeld
Dan werp ik de vraag op: "Is je spiegelbeeld eigenlijk hetzelfde als jijzelf? Als je in de spiegel kijkt, ben jij dat dan?"
Meryem: "Nee, als je bijvoorbeeld een naamkaartje om hebt zijn de letters omgekeerd"
Bastiaan: "Nee, als je in de spiegel kijkt, dan ben jij daar toch niet?"
Ik vraag: "Wat bedoel je met 'daar niet'?"
Dan praat iedereen door elkaar. Ik geef kinderen de beurt. De volgende opmerkingen komen langs, alle kinderen proberen te verwoorden wat ze denken:
" Het is je schaduw"
"Je bent het niet zelf, je kan jezelf niet tweedubbelen"
"Je ziet jezelf wel, maar je bent het niet"
"Je kunt het niet uitleggen"
"Als je veel spiegels in een rondje hebt en je doet je hand naar voren, dan kunnen die handen elkaar slaan"
"Jij kan denken, maar een spiegelbeeld kan niet denken"
Bij deze laatste vraag ik door: "Hoe weet je dat?"
Michelle zegt: "Een spiegelbeeld leeft niet"
Soufian voegt toe: "Als je gaat praten, gaat de spiegel niet praten, alleen je mond gaat bewegen, je hoort niks"
En Sofia heeft het laatste woord: "De spiegel kan jou nadoen maar je kan niet de binnenkant zien, bloed en botten."
Ik vraag: "En hoe zit het dan met dat gezicht daar van het schilderij?"
Meryem: "Dat is natuurlijk niet de echte persoon, maar die schilder heeft wel heel goed gekeken, want het lijkt net echt. Aan de stippeltjes zie je dat het een oud schilderij is."

Achteraf denk ik: 'spiegelen is een oeroude dramawerkvorm, maar nu wordt het meer: een gelegenheid voor kinderen om gedachten te verwoorden.'

Als resultaat van dit onderzoek is het boek Spelen om te vertellen, taal en toneel verschenen met een bijbehorende training. Meer weten over dit speciale drama-aanbod?