Slotervaart – Op iedere basisschool krijgen leerlingen les in taal. Op de Ru Paré wordt daar een schepje bovenop gedaan. ‘Alles is Taal’ heet het kunst- en cultuurproject dat leerlingen op een andere manier met taal laat spelen. “Het moet hier gonzen van taal,” aldus schooldirecteur Wim Ponsen.
Taalvaardigheid is waar het op de Ru Paré om draait. “Veel leerlingen hebben een taalachterstand,” vertelt Bredeschool-coördinator Eveline Feekes. “Het is heel belangrijk dat leerlingen zich goed leren uitdrukken.” En dus krijgen de leerlingen naast de (nogal technische) standaard taalmethodes extra les van externe docenten. Hieke van Til van Stichting Taalvorming geeft sinds vorig jaar lessen taalvorming; Liesbet Bool, eveneens van Stichting Taalvorming, verzorgt de lessen drama. Van Til: “Tijdens de lessen taalvorming leren de kinderen de beelden die zij in hun hoofd hebben om te zetten in taal. Immers, alles wat wij vertellen of opschrijven komt vanuit onze ervaringen en de beelden die wij daarbij in ons hoofd hebben. De kunst is om dat beeld te vertalen in woorden.”
Leervraag De docenten zijn blij met de extra helpende handen tijdens hun lessen. Tijdens een meeting vorige maand vertelden ze aan elkaar welke lessen ze in de klas hebben gedaan en hoe dat uitpakte. Om zo van elkaar te leren. Waar de een vooral wilde inzetten op het formuleren van hele, in plaats van korte zinnen door haar leerlingen, wilde de ander zijn leerlingen leren meer op zichzelf te letten en zich minder met andere te bemoeien of leren meer verantwoordelijkheid te nemen. Elke zogenoemde leervraag van de klassedocent werd door Hieke en Liesbet beantwoord met een lesaanpak en tips. Spellen als ‘Doen alsof’, een toneelstuk opvoeren of het uitbeelden van een stripverhaal – enkele voorbeelden - helpen zowel leerlingen als docent om bepaalde zaken effectief aan te pakken. “Vooral de drukke kinderen vonden het leuk om op het toneel hun fantasie te gebruiken,” aldus een docent.
Hele school Ook buiten de school hebben mensen uit het onderwijs interesse in de aanpak op de Ru Paré. Het werpt inmiddels in Slotervaart zijn vruchten af. Iedere drie maanden gaat het Alles is Taal-project in nieuwe groepen van start. Uiteindelijk zal de hele school meedoen. En zullen alle leerlingen naast de taalboekjes ook op andere manieren – speels en leerzaam – leren over taal. In de eerste en tweede fase nog intensief begeleid door de docenten van Stichting Taalvorming, in de derde (laatste) fase al met enige afstand. Uiteindelijk kan de school het straks zelf aan. En net als de kinderen zijn ook de docenten enthousiast geworden. “Door deze werkwijze komen alle zaken van taal, zoals spelling en zinsbouw, aan de orde, ” aldus meester Rik. En Juf Yol: “Het coachings-aspect van dit project is heel belangrijk om de werkwijze te kunnen integreren in de eigen lessen. Zonder dat blijven het lessen die, hoe leuk en zinvol ook, op zichzelf staan”.
Hard nodig Directeur Ponsen: “Onze leerlingen kunnen veel en maken veel mee. Zij hebben de taal hard nodig om dat allemaal te kunnen vertellen. Dat leer je niet uit boeken, maar dat leer je vooral door het te doen. Door je ervaringen te vertellen, je gedachten te verwoorden en door steeds maar weer uitgedaagd te worden om onder woorden te brengen wat je vindt, ziet en hoort. We gaan de komende jaren dus door met dit project totdat de school gonst van de eigen ervaringen van de kinderen in woord, beeld, muziek en drama.”
Geschreven door Shirley Brandeis
Dit artikel over taalvorming is verschenen op 8 april 2009 in de Westerpost, het huis-aan-huisblad van Amsterdam Nieuw-west
